Je telefoon trilt: een bericht van “je bank”, een pakketdienst of je kleinzoon die dringend geld nodig heeft. Het ziet er echt uit, maar dat is precies de bedoeling. Oplichters worden steeds handiger in het nabootsen van bekende organisaties en vertrouwde mensen. Senioren zijn daarbij vaak doelwit, omdat criminelen hopen dat je minder bekend bent met digitale trucs of juist behulpzaam wilt zijn.
Het goede nieuws: de meeste nepberichten volgen een vast patroon. Als je dat patroon kent, prik je er veel sneller doorheen. In dit artikel lees je welke trucs veel voorkomen en wat je kunt doen om jezelf te beschermen.
De hallo-mam-fraude via WhatsApp
Een van de bekendste trucs begint met een bericht als: “Hoi mam, mijn telefoon is kapot, dit is mijn nieuwe nummer.” Na een kort gesprekje volgt de vraag of je even een rekening wilt betalen, omdat je zoon of dochter zogenaamd niet bij de eigen bankapp kan. Het gaat vaak om een paar honderd tot duizenden euro’s.
Twijfel je? Bel je kind of kleinkind dan op het oude, bekende nummer. Vraag eventueel iets wat alleen jullie weten, zoals de naam van een huisdier van vroeger. Een echte familielid begrijpt die voorzichtigheid altijd.
Nepberichten van bank en pakketdienst
Via sms en e-mail krijg je soms een bericht dat je bankpas verloopt, dat er verdachte activiteit op je rekening is of dat je nog een klein bedrag moet betalen voor de bezorging van een pakketje. Er staat een link bij waarop je moet klikken. Die link leidt naar een nagemaakte website die er precies zo uitziet als die van je bank, waar je inloggegevens worden onderschept.
Banken vragen je nooit via een link in een sms of mail om in te loggen, je pincode te geven of je pas op te sturen. Ook belt een bankmedewerker je nooit om geld over te maken naar een zogenaamde veilige rekening. Krijg je zo’n verzoek, dan is het vrijwel zeker oplichting.
Zo herken je een nepbericht
Oplichters spelen in op emoties: angst, haast of medelijden. Let daarom vooral op de toon van het bericht en niet alleen op het logo of de afzender, want die zijn makkelijk na te maken.
- Er wordt druk gezet: je moet nu of binnen 24 uur iets doen.
- Je wordt gevraagd om op een link te klikken of een bijlage te openen.
- Er wordt gevraagd naar pincodes, wachtwoorden of inlogcodes.
- Het bericht komt van een onbekend nummer of een vreemd e-mailadres.
- De aanhef is algemeen, zoals “Beste klant”, of er staan taalfouten in.
Praktische manieren om je te beschermen
Neem bij twijfel altijd even de tijd. Klik niet op links in berichten, maar ga zelf naar de website of app van je bank of de organisatie, of bel het nummer dat op je bankpas of op de officiële website staat. Zo weet je zeker dat je met de echte partij praat.
Zet daarnaast tweestapsverificatie aan in WhatsApp, zodat niemand je account kan overnemen. Deel nooit een verificatiecode die je per sms ontvangt, ook niet met iemand die zegt dat hij je helpt. Wil je meer lezen over veilig internetten, bankzaken en andere onderwerpen die voor ouderen spelen, dan vind je op Senioren Vragen antwoorden op veel gestelde vragen.
Praat er ook over met familie, buren of vrienden. Hoe vaker je voorbeelden van nepberichten met elkaar deelt, hoe sneller iedereen ze herkent.
Toch erin getrapt? Doe dit direct
Schaam je niet, want ook oplettende mensen worden soms misleid. Bel meteen je bank via het nummer op je pas of de officiële website, zodat ze je rekening kunnen blokkeren en mogelijk een betaling kunnen tegenhouden. Hoe sneller je belt, hoe groter de kans dat er nog iets te redden valt.
Verander daarna je wachtwoorden en doe aangifte bij de politie. Bewaar de berichten als bewijs, bijvoorbeeld met een schermafbeelding. Meld een verdacht bericht ook bij de organisatie die werd nagebootst, zodat anderen gewaarschuwd kunnen worden.
